Torredembarrako Ball de Pastorets-arren 10. urteurrena ospatzeko festan izan gara Tarragona aldean. Uztailaren 10-11 astebururako antolatu zituzten urteurren ekitaldiak, tartean larunbatean, 10ean, Ball de Pastorets-en trovada edo biltzarra. Harrera beroa egin zigun Torredembarrak zentzu guztietan. Bertakoak abegikor, oporreterako toki ederra, dantzarako zein festarako antolaketa dotorea, eta eguraldia ere bero-beroa. Agrupació de Balls Populars de Torredembarra elkarteak antolatu zuen jaialdia. Elkarte horretan baitan bastonersak, pastorets, zaldikoak, erraldoiak, eta abar biltzen dira, eta pastorets-en urteurrena antolatzeko laguntzen aritu ziren gainontzeko kideak. Ostiral gauean iritsi ginen Torredembarrara, eta larunbat goizean hondartzan eta herria ezagutzen pasa ondoren, larunbat arratsaldean izan genuen emanaldi nagusia. Kataluniako pastorets talde esanguratsu batzuk bildu ziren ekitaldian:
Ball de Pastorets (Vendrell)
Ball de Pastorets (Tarragona)
Ball de
Pastorets (Vilafranca del Penedès)
Ball de Pastorets (Vilanova i
la Geltrú)
Horiekin batera herrikoak eta kanpoko ordezkari moduan Eibarko kezka dantza taldea:
Ball de pastorets (Torredembarra)
Kezka
Dantza Taldea (Eibar)
Kalejiran ibili ginen talde guztiak, Torredembarrako kale nagusian barrena, dantza laburrak eginez geldialdietan. Gaztelu plazara (plaça del Castell) iritsi ginenean talde bakoitzak emanaldi bat eskaini genuen. Ball de Pastorets eta ezpata-dantzen arteko loturak ikusteko aukera izan genuen bertan. Artzain-en dantzak dira hitz-hitz Ball de pastorets-ak, eta makila luze batzuk darabiltzate dantzarako. Makila horiek elkar jotzen dituzte une batzuetan, baina ondoren elkarri eman, eta arrosa edo parrillak osatzen dituzte eta haien gainean igotze da dantzarietako bat. Goian dagoena "biba" batzuk bota ohi ditu. Ondoren, behera jaitsita ganbarako arkua egiten da, Gipuzkoako ezpata-dantzan egiten diren ohorezko arkuak bezala. Talde guztiek bere emanaldia egin ondoren, talde guztiak batera atera ginen plazara eta denok arrosa egin eta dantzari bat igo genuen gainera. Ondoren zubiak egin genituen eta elkarren zubietatik pasa ginen. Gaztelu plaza ederrean izan zen emanaldia. Ondoren afaria eta festak jarraitu zuen, eta biharamunean ardi-zakur lehiaketa ikusteko parada izan genuen.
Kataluinako telebista lokalen sare batean erreportaje zabala eskaini zioten Torredembarrako Ball de Pastorets-en jaialdiari. Hona hemen Iñaki Zugastik egindako argazki sorta:
San Juan eguna Eibarren, eta ohi bezala soka-dantza gaueko 23.30etan Untzaga Plazan. Aurten hiru elkarte izan ditugu ohorezko gonbidatuak soka-dantzan: Juan Antonio Mogel Ikastola, Musika Eskolako koro gaztea eta Usartza txistulari taldea.
Josu Garatek egin ditu aurreskulari lanak eta Enrike Izagirrek atzeskuarenak. Ohi bezala plaza jendez beteta, eta gau giro bikainean joan zen dantza. Hona Iñaki Zugastik egindako argazki batzuk:
Tarragona aldera, Torredembarrara hain zuzen ere, goaz asteburuan dantza egitera. Bertako Ball de Pastorets taldeak 10 urte betetzen ditu eta hori ospatzeko ekitaldi sorta prestatu du astebururako.
Kataluniako Ball de Pastorets desberdinen bilkura ospatuko da uztailaren 10ean, larunbatean, arratsaldeko 18:00etan Torredembarran, eta Arrateko ezpata-dantza gonbidatu berezia izango bertan. Honako talde hauek izango gara ekitaldian:
Ball de Pastorets del
Vendrell
Ball de Pastorets de Tarragona
Ball de Pastorets de
Vilafranca del Penedès
Ball de Pastorets de Vilanova i la Geltrú
Kezka dantza taldea, Eibar
Ball de Pastorets de Torredembarra
Ball de Pastorets-ek "artzainen dantza" esan nahi du, eta makil handi batzuekin egiten den dantza da. Makilak elkarri eman eta ezpata-dantzetako figurak osatzen dituzte: ganbarak, arrosak, e.a. Ondorioz, Arrateko ezpata-dantzaren antzeko egiturak egingo dituzte pastorets-ek Torredembarran. Aipatzekoa da Vendrell-eko ball de patorets-a Beasainen izan zela iaz, Igartzako ezpata-dantzarekin batera dantza egiten, eta laster itzuliko diete bisita goierritarrek.
Dantza eskolaren ikasturte bukaerako jaiak bat egiten du dantza taldeak mimoz prestatutako emanaldiarekin, eta San Juan jaien bezpera usaina tartean dela, guzti horrek bat egiten du Eibarko Dantzari Egunarekin. Ekainaren 18an egin dugu aurtengo ekitaldia.
Otsagabiako dantzekin hasi genuen jaialdia. Usartza txistulari taldeko lagunak aspaldiko partez dultzainari hautsa kendu eta lanean jarri ditugu. Lizarrako gaitarien laguntzarekin egunatu dute jotzeko modua eta gaita hotsarekin hasi zen dantza saioa. Dantzariok ere izan dugu lan apur bat. Batzuk ikasten eta besteak sortzen zihoazen zalantzak argitzen. Otsagabiako dantzak prestatzeko Jokin Otamendiren laguntza izan dugu, eta zalantza batzuk argitzeko Fernando Aristizabal eta Jexux Larrearen aholkuak izan ditugu. Arantza eta Maikak izan dute lan apur bat jantziak atontzen. Mila esker deneri! Sorta osoa ikasten aritu bagara ere, azkenean emanaldia gehiegi ez luzatzeko paseoa, emperadorea, katxutxa, jota eta pañuelo dantza egin genituen.
Umeen txanda izan zen segidan. Horiekin lanean aritzen diren irakasleei zorionak!
Gaztetxoenek egindako dantzen artean atentzioa deitu zuen neska talde batek egindako dantza. Sarian Zunzun izan zen, Beasaingo Aurtzaka dantza taldeko Mikel Sarriegi birsortutakoa, Aitor Furundarenak moldatu eta sortutako doinuekin, eta Mikel beraren laguntzarekin prestatu duguna. Mila esker Mikel!
Musika alorrean, fin-fin aritu ziren Kezkako txistulariak: Andoni Altzibar, Roberto Altzerreka, Amaia Baglieto eta atabalarekin Iñaki Barua. Soinu txikiarekin Adolfo Jainaga eta panderoarekin Unai Narbaiza.
Azkenik, Iribasko ingurutxoa eta Imotz-eko esku-dantza eskaini genituen saioa osatzeko. Urte asko generamatzan Iribasko ingurutxoa dantzatu gabe, eta bidean maiz zalantzak eta aldaketak gertatzen direnez jatorrizko maisuengan jo dugu. Nafarroako Larraul bailaran, 1936ko gerra ondoren, bertan behera utzi zen ingurutxoa dantzatzeko ohitura. 1969. urtean Argia dantzari taldeko Juan Antonio Urbeltz eta Marian Arregi Iribas-era joan 30 urte lo zeraman ingurutxoa ikasi zuten Juan Bautista Lasarte-rekin. Emanaldietarako, Imotz herriko esku-dantza gehitu zion Urbeltzek. Kezka dantza taldeak 1973an dantzatu zuen lehen aldiz Iribasko ingurutxoa. Orain, emanaldi hau prestatzeko, berriz ere Argiako maisuengana jo dugu, eta Juan Antonio Urbeltz, Marian Arregi, Fernando Aristizabal, Jexux Larrea, Jokin Otamendi eta Itziar Otamendiren aholkuekin prestatu dugu. Eskerrikasko denoi!
Ahal izanez gero maiatzeko azken asteburuan ospatzen da Euskal Jaia Eibarren, eta aurten ere horrela egokitu da. Orain urte batzuk Ezpalak, dantza tradizionalaren nazioarteko jaialdia antolatzen hasi ginen Euskal Jaiaren baitan, eta aurten bosgarren edizioa egingo du jaialdiak. Ohi bezala, Iruñeko Duguna taldearekin batera antolatzen dugu Ezpalak, eta larunbatean, maiatzaren 29an, Iruñean izango dira dantza saioak eta igandean, maiatzaren 30ean Eibarren.
Ezpata-dantzak, makila-dantzak, arku-dantzak eta karaktere dantzak izan ditugu aurreko urteetako gaiak, eta 2010ean dantza-jauzien inguruan atondu dugu jaialdia. Biarno, Baztan, Lapurdi, Nafarroa Beherea eta Zuberoako dantzakerak ekarriko ditu Ezpalak jaialdiak Eibarko untzaga plazara.
Maritzuli konpainia, Argia dantzari taldea, Baztandarrak, Biarnoko Ossau bailarako musikari eta dantzariak eta Aiko taldea izango dira Eibarko jaialdian. Etxekook, Kezkak, hiru jauzi, hiru jolas egingo ditugu: marmutx, xinple eta zapatain-dantza.
Taldeen emanaldia bukatuta dantzaldia ireki eta Aiko taldeak dantza-jauziak jotzen jarraituko du, nahi duten guztiek dantzatu eta gozatzen jarrai dezaten. Jauzien inguruko Urraska lana egin berri du Aikok, eta ekainean aurkeztuko du Durangon, baina horren aurrerapentxo bat dantzatu ahal izango dugu Ezpalak jaialdian.
Ezpalak dantza-jauzien jaialdiaren egitaraua
Maiatzak 29, larunbata, Iruñea
17:30 Kalejira alde zaharreko karriketan barna
18:00 Ezpalak, dantza-jauzien nazioarteko jaialdia Burgoen plazan.
Euskal Herriko eta atzerriko dantzen erakustaldia:
Ohi bezala Santa Kurutz jaiak ospatu dituzte Mandiola eta Gorosta bailaren artean dagoen Santa Kurutz ermitan, eta bertan izan gara maiatzaren 9an soka-dantza dantzatzen. Hasteko Usartza txistulari taldeari omenaldia egin zitzaion, Eibarren txistulari banda osatua dagoela 75 urte bete direla ospatzen ari baitira. Behingoagatik, agurraren doinuak entzutea tokatu zitzaien, Jone Uria auzoko trikitilariak jo baitzuen, eta dantza aurrez aurre ikusi zuten, eta ez bizkarrez. Segidan, Jose Migel Laskurain, Enrike Montero, Asier Castelos eta German Ereñak beren musika-tresnak berreskuratu zituzten eta soka-dantzari ekin genion. Ander Fernandez aritu zen aurresku lanetan, Luken Aranburu atzesku, eta Unai Agirre eta Oier Araolaza zerbitzari. Auzotar eta bisitarien artean osatu zen soka.
Andaluziatik etorritako telebista kate baten kamerak zeuden bertan, eta haiek ere dantza saioa grabatzeko aukera izan zuten.
Biarritzeko Maritzuli konpainiak, Behobiako Eraiki dantza taldearekin batera, eta Aiko taldearen musikarekin, Aurrez aurre eskainiko du datorren maiatzaren 23an, igandean, Eibarko Coliseo antzokian, arratsaldeko 19.00etan. Claude eta Jon Iruretagoienaren zuzendaritzapean, euskal dantza tradizionalaren mundu harrigarrian barrena bidaia hunkigarria planteatzen du Maritzulik ikuskizun honetan. Lapurdiko inauteriei edo Zuberoako maskaradei begi berriekin begiratzen die Maritzulik. Maskaraden kasuan, Jon Iruretagoienak egindako ikerketa eta birsortze lanak taulan ikusteko parada eskaintzen du. Bestalde, Italiako berpizkundeko dantza eskolen tradizioa eta euskal dantza tradizionalaren arteko lotuneak bilatzen ditu "paperezko jantziak" izendatu duten atalean. Ijitoen kultura, ijitoek han eta hemen jaso, bere egin, eta berriz guri eskaintzen diguten hori oinarri hartuta "Ando drom" atala eskainiko du Maritzulik.
Ikuskizunean zehar jantzi eta apainketa lan harrigarria eskaintzen du Claude Iruretagoienak, eta Aiko taldeak ikuskizunerako sortutako musikaren graziak atontzen du dantzarien lana.
Betti Betelu-ren ikasle izan zen Claude Iruretagoiena, eta Juan Antonio Urbeltzekin trebatu da tradizioa eszenaratzeko ezagutzan. Xirula-mirula, Ixtorio-misterio, Ingura-mingura, Cote-cour cote-jardin eta Kutx ala pil ditu aurretik Maritzulirekin egindako ikuskizunetako batzuk.
Zuzendari artistikoa: Claude Iruretagoiena
Koreografoak: Claude Iruretagoiena, Christine Grimaldi, Jon Iruretagoiena, Celine Duperou.
Aholkulari artistikoak: Malandain-Ballet Biarritz, Juan Antonio Urbeltz..
Dantza irakasleak: Jon Iruretagoiena, Celine Duperou, Oscar Lucas Gaiza, Amaia Ausan Arretxe.
Dantzariak: Maritzuli Konpainia (Biarritz), Eraiki dantza taldea (Behobia)
Musika zuzendaritza: Claude Iruretagoiena, Jon Iruretagoiena
Musikariak: Aiko taldea
Jantziak: Claude Iruretagoiena, "Les petites mains", Nicole Rio (tailer zuzendaria)
Dantzaz konpainiak 1.01 ikuskizuna eskainiko du datorren apirilaren 30ean, 20:30ean Eibarko Coliseo antzokian. Dantzari profesional izan nahi duten gaztez osatuta dago Dantzaz konpainia, baina dantza ikasketetan maila altua lortu duten dantzariak dira eta koreografo eta maisu bikainen lanarekin emaitza bikaina eskaintzen dute. Europa osoko dantzariak aurkezten dira Dantzaz konpainian sartzeko frogetara eta eszenatokian antzematen da goi mailako ikuskizuna eskaintzen baitute. Dantzaz konpainian bere formazioari azken bultzada emanda konpainia profesionaletan postua lortzea da dantzari hauen ametsa.
1.01 lanak lau koreografia biltzen ditu, Christophe García, Hilde Koch eta Eric Gauthier-ek sortutakoak. Christophe Garcia frantses/quebecarra da eta xarma eta umorea present dira bere lanean. Hilde Köch donostiarra da, maila altueneko konpainia eta sortzaileekin lanean ari da, eta bere ekarpenak distiratsuak dira. Eric Gauthier kanadarra eta irudimen bereziko sortzailea da.
Songeurs
Koreografía: Christophe Garcia Musika: Friedrich Burgmuller, Adolphe Adam, Ludwig
Minkus Argiak: Jean François MILAZZO
Laguntzaile artistikoa: Marie-Eve Carrière Iraupena: 15 min.
Amesgileak…
Hasieran hiru emakumezkoentzat sortua eta orain gizonezkoentzat
egokitua, 3 pertsonaien unibertso onirikoan sartzea proposatzen digu
obra honek. Bere burua alegiazko munduaren mende utziko dute baina, aldi
berean, bere kontra borrokatu dute, kolpatuko dira, inoiz etsi gabe.
Nahiz eta amets motza izan, bertan atxikitzea beti merezi du, une batez
errealitatetik ihes egiteko.
Torque
Koreografia: Hilde Koch Musika: Arvo Pärt Argiak: Nicolas Fischtel Jantziak: Hilde Koch Iraupena: 15 min.
Indar baten edo indar sistema baten momentua da; ardatz baten
inguruan bihurdura eta biraketa sorrarazteko duen joeraren neurria.
Profesional gisa lanean jardun dudan denboran, inprobisazioa
(dagozkion teknikekin) funtsezko tresna bihurtu da niretzat konposizio
koreografikoan. Dantzari gazte hauei lan egiteko modu hau erakutsi nahi
izan diet, sortze prozesu honetan partaide izan daitezen. Material
koreografikoa irakatsiz eta berau garatzeko haiek gidatuz. Era horretan
landu izan dugu koreografia honen zati bat.
Musikaren konposizioan, biolinak ere inprobisazio izaera nabarmena
du. Isiluneek, obra osatzen duten atalen artekoek, berriro bideratu,
entzun eta berriro antolatzeko lanera gonbidatzen gaituzte. Hilde
Koch
Ballet 101
Koreografia: Eric Gauthier Musika: Eric Gauthier y Jens-Peter Abele Laguntzaile artistikoa: Renato Arismendi Jantziak eta argiztapena: Eric Gauthier Iraupena: 9 min.
Ballet 101 Eric Gauthierrek ballet klasikoan umorez blai egin duen
“murgilketa sakona” da. Dantza klasikoko oinarrizko bost posizioak
oinarri hartuta, Gauthierrek, ballet eta koreografo ezagunenei umorezko
erreferentziak eginez, 100 posizio sortu ditu. Lehen zatian, posizioak
erakusten ditu. Lanaren bigarren zatian, berriz, ausaz nahastuta
agertzen dira amaierako koreografia harrigarria sortuz.
Björk Duets
Koreografia: Eric Gauthier Musika: Björk Laguntzaile artistikoa: Renato Arismendi Jantziak: Marianne Illig y Eric Gauthier Argiztapena: Eric Gauthier Iraupena: 10 min.
Björk interprete islandiarraren abesti bitxi eta hunkigarrien bidez,
Eric Gauthierren Duetoak Björkekin lanak, giza harremanen zenbait alde
aztertzen ditu: lizun eta azalekoenetatik hasi eta konfiantza sakon,
maitasun eta gorrotoraino.
Datorren apirilaren 17an, Eibarko ikastolak bere 50. urteurrena ospatzeko antolatu dituen ekitaldien artean, musika eta dantza jaialdia antolatu du. Kokein, Mursego, Norton, Asier Serrano, Gorka Fernandez eta Jon Zubizarreta bertsolariak, Jainaga eta Narbaiza, eta ikastolako ikasleekin batera Kezkako dantzariok ere parte hartuko dugu.
Emanaldi berezia izan zen abenduaren 4an Victoria Eugenia antzokian egindakoa. Argia dantzari taldeak bere sorkuntza ibilbideari heldu ziola 40 urte ospatzen ziren, eta Axuri-beltzaren sorkuntza eta haren ondotik etorritako guztiak ospatzeko jaialdi berezia gidatu zuen berriz ere Juan Antonio Urbeltz-ek. Argia, Duguna, Haritz eta Kezkako dantzari eta musikariak, Koldo Ameztoy kontalaria eta Marta Sebestyen kantari hungariarra izan ziren ikuskizunean.
Aurretik egindako hainbat lanen antologia eta nobedaderen bat ere tartean, Apostoluen soka-dantza edo fandango kreoloa adibidez. Iñaki Zugastiren argazki ederrak hemen eta flickren batzuk gehiago.
Eibarko Kezka Dantza Taldearen bloga da hau. 1958an sortu zen Eibarko Klub Deportiboan eta Gregorio Santa Cruz izan zuen lehen zuzendaria. Eibarko eta inguruetako dantza tradizionalak dantzatzea eta sustatzea du helburu.
Kezka Dantza Taldea
Portalea Kultur Etxea
Bista Eder kalea
20600 Eibar
Tfnoa: +34 605 71 14 29 kezka@dantzan.com