Haritz Euskal Dantzari Taldea

Pasa den asteburuan, apirilaren 19 eta 20an, Haritz dantzari taldea gaztelako lurretan aritu zen dantzan, Valladolideko Gure Txoko euskal exearen gonbita onartuz.  

Badugu dantza taldean, dantzari fina izateaz gain, idazle trebea ere den Mikel Olaizola. Eta elgoibarren.net txokoan duen blogean, bidaia honen inguruan zenbait lerro idatzi ditu. Jendearen erantzun hona ikusita, gurera ere ekartzea ideia polita da.  

Mikel, zure baimenarekin, "Gaztelako euskaldunak" lapurtu eta dantzari guztiei testu bikain hau irakutzeko aukera emango diegu.

                    

                                       Gaztelako euskaldunak

 

            Asteburuan Valladoliden izan naiz Haritz dantza taldearekin dantzan. Bertako Euskal etxeak gonbidatuta, asteburu bikaina pasa dugu. Eta konturatu naiz, guretik urrun egonda euskaldun izaten jarraitzen dutenek sekulako meritua dutela. Diasporako euskaldunak, eutsi gogor!

            Hankaluze izateak baditu bere desabantailak ere, ez pentsa dena arrosa kolorekoa denik. Familia bazkari bat egitean beti esango dizute “orain ere hazi egin haiz, laster sabaia igo beharko diagu”, “aita pasa duk eta!”, “zenbat, 2 metro jada bai?” edo horrelakoren bat. Arropak aurkitzeko orduan ere arazoak izaten ditut nik behintzat, badirudi ez naizela neurri estandarretan sartzen. Baina, autobus bidaiak dira niretzat sufrikario handienak.            

            Eserleku batetik besterako tarte txikian hankak sartzea ezinezko egiten zait askotan, eta tetrisa egin behar izaten dut nire gorputzarekin.  Gainontzean, gustuko ditut autobus bidaia luzeak; lagunarteko elkarrizketak eta paisaia ezezagunak. Azken urtebetean gainera, hainbat bidaia egiteko aukera izan dut Haritz dantza taldearen espedizioen baitan: Cheste, El Vendrell, Bartzelona … Asteburu honetan berriz, Valladoliden izan gara dantzan, bertako Gure Txoko euskal etxeak gonbidatuta.             

            Bidaia ez zitzaidan egin uste bezain gogorra, bi eserleku hartzeko pribilegioa izan bainuen. Leihotik begira; iritsi bitarte, kolore desberdinak nahasten ziren urruneko paisaietan, mosaiko marroi-berdeak osatuz. Gaztela zabalean,  lautadak amaigabe bihurtzen dira, tartean herri txiki marroiek bizitza ematen dietelarik. Helmugara iritsi baino lehen berriz, Dueñas dago, Palentzian. Bertan dago, La Moraleja, eta ez naiz ari Isabel Pantoja bizi den auzoaz. Seguru batek baino gehiagok badakiela zertaz ari naizen, bai bederen han egon behar ez lukeen mendaroar batek eta bere familiak. Eta moraleja? Ba, Ruperrek zioen moduan, euskaldun izatea zaila dela eta hobe dela munduko hiritar izatea.         

            Valladoliden ordea, are zailagoa da euskalduna izatea.  Horren gertu egon arren, zenbat kostatzen zaigun elkar ulertzea gaztelar eta euskaldunoi! Bi herri, bi mundu eta bi irudi; guk haiekiko duguna eta haiek gurekiko.  Baina leku denetan egoten dira estereotipoetatik ihes egiten duten “arraroak”,  paisaia grisean lekuz kanpo dauden koloreak.                     

            Eta, beren etxetik urrun egon arren, Valladolideko euskaldunek beren koloreak mantendu dituzte, ez dute direna ahaztu. Txokoko hormetan morriñaz jantzitako koadroak: ikurriña, Gernikako Arbola, paisaia berde bukolikoak … Horregatik, kili-kili berezi bat sentitu nuen barnean emanaldia bukatu eta denak txaloka hasi zirenean. Momentu batez beren lurrean daudela sentiarazteak soilik merezi ditu entseguetan botatako izerdiak.           

            Etxera itzulita, barnean geratuko zaizkigu oroitzapen gozoak. Ziur hemendik tarte batera, batek baino gehiagok esango diogula elkarri: “oroitzen al haiz Valladolidera egindako bidaia hartaz?” Horrelako gauzak ez baitira ahazten inoiz.  Plazer handi bat izan da.

 

Datorren igandean, otsailaren 24an Haritz Euskal Dantzari taldeak, "Axeri boda" deituriko Juan Antonio Urbeltzen ikuskizun berrian hartuko du parte. Juan Antonio Urbeltzek eta Argia dantza taldeak prestatu duten espektakuloaren estreinaldian, Añorgako dantzariak, Iruñako Duguna dantza taldea eta Eibarko Kezka Dantza taldea ere arituko dira. Estreinaldia Bilboko Arriaga antzokian izango da arratsaldeko 20:00etan. 

 

 

“Nahiz eta Axeri-dantza Gipuzkoako eta Bizkaiko tradizio zaharra izan, Inauteri honetara ekarri gaituen arrazoia euskal sinesmen zahar bat, esaera zahar bat, Japonian, Akira Kurosawa-k “Los sueños” filmera eraman zuen ideia berdinekin lotu nahi izana izan da (“Konna yume wo mita” edo “Dreams”).
Euskal Herriko eta Japoniako ipuin zaharrek diote euria eta eguzkia egiten duenean azeriek euren ezkontzak ospatzen dituztela. Horregatik klimatologia berezi horri “Axeri-boda” edo “boda de zorros” deitzen zaio.
Eguraldi horretan ortzadarra ateratzen da eta, horren oinarrian, azeriek euren ezkontzak ospatzen dituzte eta, jakina, musika eta dantza festan funtsezkoak dira.”
 
Testu honekin, Juan Antonio Urbeltz antropologiak eta folkloristak bere azken ikuskizuna aurkeztu du.

Haritz Euskal Dantzari Taldeak orain dela 20 urte hasi zuen bere lotura Argia dantza taldeakin. Eta urte hauetan guztietan, Juan Antonio Urbeltzen espektakuloetan parte hartu du, hala nola, Zortziko, Alakiketan, Kondharian, Pas de Basque eta orain Axeri Bodan.

 

Euskal Jaien Mendeurrenari bukaera borobila emateko, Haritz Euskal Dantzari Taldeak euskal jantzi tradizionalei buruzko erakusketa antolatu du.

Erakusketa, abenduaren 19tik urtarrilaren 3ra bitartean egongo da zabalik Elgoibarko Kultur Etxeko erakusketa gelan. Bi helburu ditu erakusketa honek, alde batetik, Euskal Herriko txoko desberdinetako jantziak erakustea, eta bestetik, Gabon Zaharretako feria egunean herritarrak euskal jantzi tradizionala erabiltzera animatzea.

Erakusketa, astelehenetik ostiralera bitartean egongo da zabalik, arratsaldeko 19:00etatik 21:00etara. Eta Igandetan, eguerdiko 12:00etatik 14:00etara ere irekiko da.

Buruko zapia, gerrikoa eta abarkak nola jantzi ikasteko tailerra

 Abenduaren 27an, eta gorago aipaturiko helburuak betetzeko asmoz, tailer bat antolatuko da, buruko zapia, gerrikoa eta abarkak nola jantzi ikasteko.

Tailer hau arratsaldeko 18:00etatik 20:00etara izango da, Elgoibarko Kultur Etxeko erakusketa gelan.

 

Urtero bezala, aurten ere Plazara Dantzara saioa ospatuko dugu, urteko azkeneko larunbatean, abenduaren 29an. Elgoibarko Musika Eskolako dantzari txikienek eta Haritz Euskal Dantzari Taldeko dantzariek hartuko dute parte bertan. Honetaz gain, Eibartik eta Debatik etorritako dantzariak ere egongo dira, eta aurten Zumaiako dantzariek lagunduko digute ikuskizuna alaitzen.

Gabonetako saio berezi hau, Elgoibarko Foruen Plazan ospatuko da arratsaldeko 6etan, eta euririk eginez gero, Olaizaga Kiroldegian izango litzateke.

Ikusi eta dantzatu ahal izango diren dantzak honako hauek dira:

• Kalejira
• Fandango eta Arin-arin
• Zazpi jauzi (Jauzia)
• Polka Pik
• Esku dantza
• Balsa
• Pxit
• Kinkirriñera
• Hegi (Jauzia)
• Lantzeko Ihauteria
• Borobila
• Courinta
• 1. eta 3. Kontradantzak
• Muxikoak (Jauzia)
• Fandango eta Arin-arin
• Kalejira

Herritar eta kanpotar guztiei egin nahi diogu gonbita, dantzari eta ez dantzariei, zaletu eta ez zaletuei. Animatu zaitezte bertara hurbiltzen eta dantzaz gozatzen!

 

Datorren larunbatean, azaroaren 17an, Mallabian dantza saioa eskeiniko dugu erguerdiko 12etan herriko frontoian. Duela urte batzuk ere, bertan izan ginen dantzan, baina frontoia bota eta berria eraiki dute. Beraz, frontoi berriaren inaugurazioa dela eta bertan izango gara. Eguerdiko 12etan, aginteriei arrera bat egingo zaie eta ondoren emanaldiari ekingo diogu. Gipuzkoako eta Bizkaiko dantzak ikusi ahal izango dira, zehazkiago, ondoren zerrendatzen direnak.

Gipuzkoa:

• Jaunaren aurreko ezpata dantza                            
• Zinta dantza
• Uztai txikiena
• Dantza soltea

Bizkaia

• Gorulari
• Binangoa
• Ezpata Joko Nagusia
• Arratiako Jota eta Porrua
• Kalejira

 

Uda luzea izan da aurtengoa. Ekitaldiz beteta. Ekainetik irailera arte txoko desberdinetan izan gara gure ikuskizunak erakutsiz.

Ekainaren 24an, San Juan eguna ospatzeko eta aurten Euskal Jaien 100.urteurrena dela eta suaren inguruan zenbait dantza eskeini genituen.

Hurrengo larunbatean, hilaren 30ean, Iparraldeko Kanbo herritik etorritako dantza taldeak ordu erdiko emanaldia erakutsi zigun.

Uztaila iristeak, Nazioarteko Folklore Jaialdiaren etorrera esan nahi du. Aurtengoa, XXI. edizioa izan da eta Peru eta Txinako taldeak etorri ziren gure herrira.

Nazioarteko Folklore Jaialdiaren ostean eta dantzari dagokionez oporrak atzeratuz, Tarragonara bidaiatzeko aukera agertu zitzaigun, pasa den urtean egin genuen moduan. Hiru egunetan zehar Gipuzkoako eta Bizkaiko dantzak dantzatuz aritu ginen Mostra de Folklore del Penedes-en.

Abuztuaren 24an, urtero legez, San Bartolome eguneko soka dantza egin genuen Elgoibarko plazan.

Irailarekin batera, ekitaldiz jositako asteburuak etorri ziren. Hilaren 15ean Lasturren, 22 eta 23an Bartzelonan eta 29an San Migel auzoan. Iraileko ekitaldi hauetan guztietan, Eibarko Kezka Taldearekin batera egin dugu dantza.

Urria, apur bat deskantsatzeko erabili dugu, ekitaldiei dagokioenez. Baina iritsi da azaroa eta Ekitaldi berri bat dugu ate joka Mallabian.

 

Asteburu honetan, martxoaren 24 eta 25, Elgoibarko VI. Aurresku eta Soinu Zahar txapelketa ospatuko da. 7-15 urte bitarteko gazteak hartuko dute parte eta horietatik 12 elgoibartarrak izando dira.

Txapelketa honetan bi maila daude:

A maila – 7tik 11 urte bitartera
     Mutilak: 19 - Elgoibarren parte hartuko dutenak: 13
     Neskak: 52 - Elgoibarren parte hartuko dutenak: 29

B maila – 11tik 15 urte bitartera
     Mutilak: 9 - Elgoibarren parte hartuko dutenak: 8
     Neskak:  47 - Elgoibarren parte hartuko dutenak: 25 

B mailakoak, martxoaren 24ean, larunbata lehiatuko dira arratsaldeko 16.00tan Elgoibarko Herriko Antzokian. A mailakoak aldiz, martxoaren 25ean, igandea arituko dira dantzan goizeko 11etan. 

Lehiatuko diren gazteak herri desberdinetatik datoz, Donostia, Errenteria, Oiartzun, Lesaka, Deba, Lezo, Etxarri, Pasaia, Legazpi, Hernani eta Elgoibar. 

Mutilentzat 5 txapelketa antolatzen dira, baina mutil bakoitzak 4 herritan bakarrik dantzatzen du; Azkoitia, Legazpi, Beasain, Oiartzun edo Elgoibar. 

Nesken kategorian aldiz, 6 txapelketa daude, Beasain, Donostia, Oiartzun, Deba, Elgoibar eta Lezon, baina neska bakoitzak, hauetako 3 herritan bakarrik dantzatuko du. 

Ligaxka honen ostean, puntuazio onena jaso duten 15 dantzariek, finala jokatuko duten maiatzean. Mutilek Errenterian eta neskek Legazpin.

Gazte guzti hauen artean, 12 elgoibartar aurkitu ditzakegu, 2 mutil eta 10 neska, adin eta maila desberdinetakoak. 

Larunbatean, B mailan (11-15 urte) ez da mutil elgoibartarrik lehiatuko, baina ondorengo neskak arituko dira dantzan: Nerea Badiola, Arantxa Ferreiro, Itziar Aldalur, Maria Ferreiro, Amaia Astigarraga eta Ainhoa Agirre. 

Igandean aldiz, A mailan (7-11 urte) Nerea Perez, Ane Espilla, Nora Bastida,eta Iraitz Gonzalez elgoibartarrak ikusteko aukera izando dugu. Eta Elgoibarko mutilen artean Imanol Iturrino eta Aitor Asenjo lehiatuko dira gainontzeko mutilekin. 

Orain arte herri desberdinetan jokatutako txapelketetan Elgoibarko dantzariek maila oso ona erakutsi dute. 3 alditan lortu dute lehen postua, beste 3 aldiz baita, bigarren postua eta hirugarren postua 2tan lortu dute.

Datorren azaroaren 11an Haritz dantza taldeak egingo duen babajanera gonbidatu nahi zaitugu.  Hasierako plana, goizean Xoxoten mendi buelta egitea da, ondoren Aitxolan bazkaltzeko (noski, babak!). Irteera hau, dantzari, musikari eta festazale guztiei zabaldu nahi diogu. Gurekin bat egin nahi duenak 5€ jarri beharko ditu (Idurreri eman) eta izena emateko azken eguna urriaren 20 izango da. Interesatuek, dantzako lokalean dagoen listan jarri dezake izena, edota gurekin kontaktuan jarri. Animatu zaitezte!!!

Bihar, hilak 30, Elgoibarko San Migel auzoan duzue zita Haritzekoak dantzan ikusteko. Ekitaldia gaueko 22,30etan hasiko da eta Larrain dantza eta Bizkaiko dantzak ikusi ahal izango dira. Hasteko, auzoko dantzariek agurra dantzatuko dute. Honen ostean, Bizkaiko dantzek zabalduko dute saioaren lehen zatia. Bigarren tartea hasi bitartean, Oihane eta Eneritz trikitilariek bost minututako atsedenaldia  animatuko dute. Ondoren, Larrain dantzarekin amaituko da  dantza saioa.

22,30etan San Migel auzo (Elgoibar)

1. zatia: Bizkaiko dantzak

• Durangaldeko erregelak
• Ezpata joko nagusia
• Txontxongiloa
• Launangoa
• Gorularien arku dantza
• Makil jokoa
• Binangoa
• Arrateko jota eta porrua

2. zatia: Larrain dantza

Abuztuaren 24an San Bartolome eguna ospatu genuen elgoibartarrok. Urtero bezala, dantzariak goizean elkartu ginen, prestatu ondoren entsegu txiki bat egin genuen meza osteko soka dantzan parte hartzeko asmoz. Euriak ere gurekin egin nahi izan zuen dantza plazan, baina azkenerako euri tantak ezkutatu egin ziren, eta eskerrak. Izan ere aurtengo soka dantza berezia izan da. Are bereziagoa dantza taldeko bi kiderentzat: Jon Lizarralde eta Abel Iriondo. Aurten hemezortzi urte bete dituzte sokaren aurreko eta atzeko postuetan. Zorionak beraz bioi, eta espero dugu beste hainbat urtetan sokaren hasiera eta amaieran jarraitzea.




Soka dantzako argazki gehiago, "Argazkiak" estekan (edo Indixuan gainean klikatuta).