Dantzaz beteta etorri ohi da urtero udaberri buelta, eta zer esanik ez Maiatza, ia asteburuero emanaldiren batekin. Aurtengoa ere halaxe iritsi da, egutegia gorriz markatutako dataz lepo.
Apirilaren 28an Zuberoara Maskaradak ikustera egindako irteerarekin hasi zen gure dantza-tourra. Elgoibarko Izarra euskara elkartearen 50. urteurrena eta Haritz euskal dantzari taldearen 40.a uztartuz, elkarrekin antolatu genuen irteera 30en bat laguneko talde majoa animatu zitzaigun, adin eta jatorri ezberdinetako jendez osatua:
Elgoibartarrak nagusi, baina Deba, Markina, Lastur eta Eibarko inor ere bai tartean; eta 16 urtetatik hasi eta 60 paseak zituzteneraino. Gamere-Zihigako gazteek Lakarrin eskeini zuten maskarada bikainarekin gozatzeko aukera izan genuen guztiok. Eguna zuberotarren dantza, kanta eta barrabaskeriekin bete ostean, gustura itzuli ginen etxera, beste behin ere itzultzeko gogoz. Bideoa: dantzan.com
Bestetik, asteburu honetan Semana das Letras Galegas festa ospatu da Elgoibarren, eta ohiturari jarraituz, ostiralean jaien irekiera ekitaldian ohorrezko agurra dantzatu eta larunbatean emanaldia eskeini zuen Haritzek Kalegoen plazan. Oraingoan Bizkaiko dantzak izan ziren ikusgai: Xemeingo ezpata-dantza, Erregelak, Lanestosako arku dantza, Arratiako jota eta porrua... Gainera, Laudioko Galiza etxeko kideak ere gurekin izan genituen, bi herriak anaituz folklore bidez.
Hor ez da bukatzen ordea maiatzeko ibilbidea. Datorren asteburuan indarrak hartu, eta hurrengo larunbatean, hilak 18, egun osoko ekinaldia izango dugu. Goizean Txistularien Alardea ospatuko da Elgoibarren, eta Haritzek ere bere aletxoa jarriko du, Kaixarranka, ezpata-dantza eta fandangoa zein arinarina dantzatuz besteren artean. Musika eskolako zenbait ikasle ere lagun izango ditugu, gure harrobiaren erakusgarri.
Iluntzean berriz Eibarko Coliseo antzokian izango gara, Argia, Kezka, Duguna, Xinka, Maritzuli, Ezpelur eta Gure Kai taldeekin elkarlanean Juan Antonio Urbeltzek gidatutako Besta Berri ikuskizuna eskeiniz. Iluntzeko 20:00etan izango da emanaldia, eta sarrerak salgai daude dagoeneko, Kutxabank-en eta Coliseoko txarteldegian (Astelehenetan 19:00-20:00 eta ostiraletan 21:00-22:00).
Azkenik, maiatzaren 25an, Trinitate jaien baitan Inazio Bereziartua Musika eta Dantza eskolako ikasleek kurtso bukaerako jaialdia eskeiniko dute Kalegoen plazan. 6 urterekin hasi eta 16ra bitarteko ehundaka ikasle dantzan ikusteko aukera izango da, plaza kolorez eta musikaz jantziz. Haritz dantza taldeak ere ez du hutsik egingo, noski, eta Bizkaiko dantzekin emango diot jaialdiari amaiera, etorkizuneko dantzari izango diren gaztetxo horien begirada zorrotzen pean. Gauean berriz, taldeko zenbait kidek Danborradan parte hartuko dute, gastadore paperean herriko kaleetan zehar desfilatuz.
Dantzarik ez da bada faltako Elgoibarren datozen asteetan!
Elgoibarko Izarra euskara elkartearen 50. urteurrena eta Haritz euskal dantzari taldearen 40. dela aprobetxatuz, bi taldeek elkarrekin Zuberoara irteera antolatu dugu Maskaradak ikustera. Apirilaren 28an izango da irteera.
Iaz egindako bidetik, aurten ere Zuberoako folkloreaz gozatzeko hautua egin dugu, eta zer hobe efemeride borobil hau kontuan hartu eta elkarlanean eta elkarrekin joatea. Ez da ahaztu behar, Haritzek Elgoibarko Izarran izan zuela lehen hazia.
Apirilaren28an izango da irteera, goizeko 09:00etan irtengo gara (Kalegoen plazatik) autobusean, eta eguna maskaradak ikusten pasa ondoren 22:00ak aldera itzuliko gara Elgoibarrera. Bazkaldu ere han egingo dugunez, norberak bere bazkaria eraman beharko du etxetik. 12 euro balio ditu autobusak.
IZEN-EMATEA Elgoibarko Izarrak Ubitarten daukan lokalean egingo dugu, eta apirilaren 24a da izena emateko azken eguna. Hala ere, bulegora etortzeko aukerarik izan ezean 943 741 626 zenbakira deituta edo elgoibarkoizarra@elgoibarkoizarra.com helbidera idatzita ere eman daiteke izena.
Beraz, animatu, egun polita igaroko dugu elkarrekin!
Zeharo bustita baina gustura bukatu genuen karnabal zapatua. Zaparrada artean izan arren arrakastatsua izan zen Haritzeko eta Eibarko Kezkako dantzariok, eta Elgoibarko Mauxitxa txarangak plazaratutako koko-dantza. Gainera Musika eskolako dantza ikastaroko taldetxo bat ere animatu zen gurekin ateratzera, guztira ia 80 pertsonako kuadrilla osatuz.
Haritz euskal dantzari taldearen 40. urteurrenaren harira izan genituen ikusgai larunbatean azken urte hauetan Eibarko baserrietan aurkeztu dituzten koko-dantzak. Eta noski, Kezka dantza taldearen laguntzarik gabe ez litzateke posible izango. Iluntzeko 19:00etarako dena prest genuen: arropak txukun, ondo makilatuta, puxikak egurtzeko gertu. Euria goian behean, baina umoretsu ekin genion ibilbideari, kalejira, foxtrot eta arinarin artean. Kalegoen plazatik irten eta San Bartolome eta San Frantzisko kalean behera ekin genion, Kinkoneko parean lehen geldialdia egiteko. Ondoren Maalako parkean egin genuen hurrengo dantzaldia, eta berriro ere kalean gora, Kalebarren plazan dantzatu eta Errosario kaletik barrena Plazan amaitu genuen eguna.
Koko-dantzariek, makiljokoek, burburixuen zaratak edo masusten bihurrikeriek alaitu zituzten Elgoibarko kaleak; Petra eta Mariak lizunkeria ugari bota zizkieten ingurukoei, eta Hartzak eta Martin perratzaileak haur ugari ikaratu zituzten. Ingurukoek ere primeran pasatu zuten gure itxura eta ateraldiekin barrez lehertuz. Batek baino gehiagok esan zigun datozen urteetan ere errepikatzeko moduko ekintza izan zela.
Ordu txikitara arte jarraitu zuen festak afalostean, eta koko-jantziz bete genuen Elgoibar inauteri gauez ere. Baina horiek ez dira hemen kontatzeko modukoak...
Euskal Herriko txoko askotan inauteriak hasi dira jada, eta Elgoibarren
ere konturatu ordurako izango gara guztiok mozorrotuta. Aurten ordea
herriko kaleetan bisita berezi bat izango dugu, koko-dantzak izango
baitira karnabal larunbatean, otsailak 9.
Duela sei urte Eibarko Kezka dantza taldearen eskutik jarri zen martxan
koko-dantzen ekimena, eta geroztik bertako kale eta baserriak mozorro,
alaitasun eta dantzaz bete dituzte. Aurten, Haritz euskal dantzari
taldearen 40. urteurrena aitzakia hartuta gurera gonbidatu ditugu, eta
Elgoibarko kaleetan izango dira koko-dantzariak.
Iluntzeko 7etan hasita Kalegoen plazatik hasi eta Maalaraino kolorez
jantziko dugu Haritzeko kideok, beti ere Kezkako dantzarien eta Mauxitxa txarangaren konpainia onean.
Pasa den hilaren 22an Oier Araolazak emandako hitzaldian entzunak
gogoan, azkenaldiko joeren desberdina izango den alternatiba bat
plazaratu nahi dugu hala. Ideia horiek ardatz, ongi pasatzeko deia egin
nahi dizuegu guztioi. Masustak, burburixuak, koko-dantzariak, Kattalin,
Maria, Batista Kojua... zain daude inauteri zapatua noiz iritsiko!
Datorren urtarrilaren 22an, martitzena, Oier Araolaza (Elgoibar, 1972) kazetari eta antropologoak, inauterien inguruko hitzaldia eskeiniko du Elgoibarko Musika Eskolako auditorioan (3.pisua) arratsaldeko 20:00etan.
Haritz dantza taldeak, aurten 40 urte beteko ditu eta zenbait ekintza berezi antolatuko ditugu urteurrena ospatzeko. Horietako bat da, urtarrilaren 22rako antolatu dugun hitzaldia.
Neguko festen inguruan jardungo du Eibarko Kezka dantza taldeko dantzari eta arduradunak, baina bereziki, hasi berri ditugun inauteri edo karnabalen inguruan mintzatuko da.
* * *
Mozorrotzea ez da disfrazatzea: mozorroak eta arketipoak inauterietan
"Inauterien edo karnabalen inguruan jardungo dugu, Neguko Festetan
kokatu, eta horren inguruan zenbait galdera egingo dizkiogu gure
buruari. Zer zerikusi dute Halloweenek, Santa Klausek, Olentzerok edo
Santa Agedak inauteriekin? Zer da mozorrotzea? Disfrazatzea gauza bera
da? Zer dira arketipoak eta zer zerikusi dute inauteriekin? Zer egingo
dut aurtengo inauterietan, mozorrotu ala disfrazatu?"
Ospakizun urtea izango da 2013a Haritz Euskal Dantzari Taldearentzat, 1973an sortu zenetik 40. urteurrena izango baita aurtengoa. Data seinalatu hori buruan, ohiko ekintzez gain berritasun ugari izango ditugu aurtengo egutegian.
Hasteko, urtarrilaren 22an, arratsaldeko 8etan hitzaldia eskainiko du Oier Araolazak Musika Eskolako auditorioan. Inauterien gainean jardungo du Eibarko Kezka Dantza Taldeko eta dantzan.com webguneko arduraduna den dantzari elgoibartarrak. Neguko festak, mozorratzea eta disfrazatzea eta beste hamaika kontu izango ditu hizpide.
Ildo horretan, otsailaren 9an, Karnabal Zapatuan hain zuzen, Koko-dantzak ekarriko ditugu Elgoibarko kaleetara. Eibarko Kezka dantza taldeak, ihauterien aurreko larunbatean egin ohi du koko-eskea Eibarko baserrietan zehar, mozorro eta kolorez betez bazterrak.
Oraingoan, Elgoibarko kaleetan arituko dira Mauxitxa Txarangarekin batera eta Haritzeko kideekin batera.
Argazkia: Iñaki Zugasti
Apirilean berriz, Maskaradak ikusteko asmoz Zuberoara irteera antolatuko dugu. Berezia izango da ekintza hau, Elgoibarko Izarra kultur elkartearekin batera burutuko dugulako. 1963an sortu zen Elgoibarko Izarra herrian euskarari eta euskal kulturari bultzada bat emateko helburuz, eta beraz, aurten du 50. urteurrena. Gainera, ez da ahaztu behar Elgoibarko Izarratik sortu zela Haritz Dantza Taldea, eta haren babesean pasa zituela hainbat urte.
Argazkia: dantzan.com
Udazken aldera berriz dantza-jaialdi bat osatzeko asmoz gabiltza, berrogei urte hauetan bidelagun izan ditugun dantza taldeak gonbidatuko ditugu oholtzara gurekin.
Urteroko ekintzak ere ez ditugu noski albora lagako, eta Nazioarteko Folklore Jaialdian, Trinitateetan, Galegoetan, San Bartolome eguneko soka-dantzan, San Migeletan zein Errosarioko ezpata-dantzan presente izango gara gure onena eman nahian. Dantzarik eta dantzaren bueltakorik ez da honenbestez faltako Elgoibarren 2013an. Goza dezagula!
(Toki, data eta ordutegi zehatzak argitzen joango gara poliki-poliki).
Datorren astelehenean, abenduak 17, euskal jantzi eta janzkera tradizionalei buruzko hitzaldi teoriko-praktikoa eskeiniko digu Ane Albisuk Elgoibarko Musika eskolan. ATONDU ekimenean landutakoa azalduko digu bertan. XX. mendean janzkera tradizionalak izan duen bilakaera oinarri harturik, jantziak janzteko moduak duen garrantzia azalduko digu teorian eta ondoren praktikan. Hona hemen ATONDU ekimenari buruz GipuzkoaKultura-k argitaratutako bideo bat:
Azken hamarkadetan Juan Antonio Urbeltzekin eta bera zuzendari den Donostiako Argia taldearekin izandako elkarlanari eutsiz, beste behin ere Bilboko Arriaga antzokian dantzatzeko aukera izango dugu Haritz euskal dantzari taldeko kideok. Abenduaren 2an izango da hain zuzen ere Besta Berri ikuskizun berriaren estreinaldia, arratsaldeko 7etan, eta bertan izango gara Eibarko Kezka, Donostiako Argia eta Iruñeako Dugunako kideekin batera.
Argia: Muriska. Argazkia: Lamia.
“Bestaberri jaia, urtero, solstizioaren jaia baino apur bat lehenago egiten da. Ziur ez dakigun arren, baliteke Urbano IV.a aita santuak 1264an jaia ezartzea ekainaren 24an San Joan Bataiatzailearen irudiaren inguruan egindako ospakizun paganoak kristautzeko ahalegina izatea… Inspirazio-iturriak izan dira Bestaberri jaiari buruzko testua eta Donostian 1659ko maiatzean egindako ezpata-dantzak, Maria Teresa Austriakoaren eta Luis XIV.aren arteko ezkontzaren barruan.
Hiru pieza gehiago antzeztuko dituzte: Lapurdi eta Nafarroa Behereko prozesioak; Jorge Oteizaren apostoluen aurreskua, Oñatiko prozesio-ohiturei eta dantza-ohiturei helduta, eta Zuberoako herri-antzerkian oinarritutako turkoen eta kristauen pastorala”. Halaxe azaltzen ditu Juan Antonio Urbeltzek bere azken ikuskizunaren nondik norakoak.
Gehiago jakin nahiez gero abenduaren 2an Arriagara hurbildu eta ziur gozatuko duzuela.
Besta Berri Bilbo, Arriaga antzokia 2012ko abenduak 2, igandea, 19:00etan
Sariekin eta pozez itzuli dira beste behin ere dantzari elgoibartarrak txapelketatik. Emankorrak izan dira beraz pasa den larunbatean Pasai Donibaneko kiroldegian jokatutako Euskadiko VI. Doinu Zahar Txapelketa nesketan eta Euskadiko XXXII. Gipuzkoar Aurresku Txapelketa. Aurreko kanporaketan horrenbeste zorte izan ez bazuten ere, finalean beren maila erakutsi eta podiumera igotzeko aukera izan zuten Arantxa Ferreiro eta Aitor Asenjo Haritz euskal dantzari taldeko kideek, biak hirugarren postuaren jabe egin zirelarik.
Nesken artean Ormatxulo, Upelategi, Kontrapasa eta Hondarribi handia dantzatu ondoren epaimahaiko kideek Nagore Indakoetxea errenteriarra izendatu zuten txapeldun beste behin ere, eta haren ondotik sailkatu ziren Izar Etxeberria Lezokoa eta Arantxa Ferreiro elgoibartarra.
Mutilen sailean berriz Ormatxulo, Desafioa, Kontrapasa eta Zortzikoa izan ziren dantzatu beharrekoak, eta eginbeharrak burututa Atarrabiako Iker Larunberen burura itzuli zen txapela ostera ere. Oiartzungo Iker Sanz geratu zen bigarren postuan, eta Elgoibarko Aitor Asenjok zapaldu zuen podiumaren hirugarren koska.
Honenbestez, txapelketaren goiko mailetan bukatu dute berriro ere dantzari Elgoibartarrek, Arantxaren eta Aitoren postuak buru. Aipatzekoa baita finalera sailkatzerik izan ez zuten dantzarien lana ere, Itziar Aldalur Haritzeko kidea zein Inazio Bereziartua Musika eta Dantza eskolako Andrea Arregi eta Miren Astigarraga elgoibartarrak eta Ixone Juaristi debarra hain zuzen ere. Eta noski, guztiak lanean jartzen dituen Jon Lizarralde Haritzeko kidea ere ezin ahaztu.
Jarraitu bada dantzari elgoibartarron eta Haritz euskal dantzari taldearen izena era horretan zabaltzen! Zorionak!
Asteburu honetan jokatuko dira Pasaian Euskadiko VI. Soinu Zahar eta XXXII. Gipuzkoar erako Aurresku txapelketa, eta beste behin ere Haritz dantza taldeko kideak izango dira oholtza gainean, Aitor Asenjo eta Arantxa Ferreiro hain zuzen ere.
Larunbatean, azaroak 24, izango da zita nagusia, arratsaldeko 7etan Pasai Donibaneko Udal Kiroldegian.
Aurrez ordea kanporaketa nesken mailako kanporaketa burutu zen pasa den igandean, finalerako zortzi txartelak banatzeko. Iazko txapelduna den Nagore Indakoetxea errenteriarra zuzenean sailkatu zen, eta gainontzeko finalistak hauek izango dira: Izar Aizpuru (Oiartzun), Ane Urruzola (Billabona), Izar Etxeberria (Oiartzun), Udane Eskudero (Oiartzun), Maddi Nazabal (Oiartzun), Idoia Besada (Pasaia) ; eta baita gure kide den Arantxa Ferreiro ere. Beste dantzari elgoibartarrek ez zuten horrenbeste zorte izan, eta lan bikaina egin zuten arren finaleko zortzikotetik kanpora geratu ziren Itziar Aldalur Haritzeko kidea zein Inazio Bereziartua Musika eta Dantza eskolako Andrea Arregi eta Miren Astigarraga elgoibartarrak eta Ixone Juaristi debarra.
Mutilen artean sei parte hartzailek soilik izena eman dutenez ez da kanporaketarik egin beharrik izan, eta honenbestez honako hauek izango dira finalera zuzenean sailkatuak: Beñat Asensio (Lezo), Xanti Leonet (Oiartzun), Iker Sanz (Lezo), Iker Larunbe (Atarrabia), Joseba Erramon Villar (Sondika)eta Aitor Asenjo elgoibartarra, iazko hirugarren postua buruan.
Mutilek Soinu Zahar (Ormatxulo), Aurkez aurke (Desafioa), Kontrapasa eta Zortzikoa dantzatuko beharko dituzte; eta neskek berriz Soinu Zahar (Ormatxulo), Upelategi, Kontrapasa eta Hondarribi handia.
Zorterik onena beraz Arantxa eta Aitorri, eta baita beraiekin horrenbeste lan egiten duen Jon Lizarralderi ere.